۲-۱- ضمان نماء در فقه امامیه ۵۰
۲-۱-۱- مبانی ضمان منافع از نظر فقه امامیه ۵۳
۲-۱-۱-۱- قاعده ی علی الید ۵۴
۲-۲- ضمان نماء در فقه اهل سنت ۶۰
فصل سوم: نماء ومنافع ومسئولیت متعاملین نسبت به نماء وثمن در حقوق مدنی ایران
۳- نماء ومنافع ومسئولیت متعاملین نسبت به نمائ وثمن در حقوق مدنی ایران ۶۵
۳-۱- موارد مسولیت متعاملین نسبت به نماء(نماء ثمن، نماء مبیع) ۶۵
۳-۲- تغییرات قیمت مبیع و مسئولیت خریدار نسبت به آن ۶۹
۳-۳- جبران خسارات وارده ۷۳
۳-۳-۱- امکان جمع حق فسخ و جبران خسارات وارده ۷۳
۳-۳-۲- مبنای مسئولیت جبران خسارت وارده ۷۶
۳-۳- ۳-تلف نماء حاصل از مبیع ۷۷
۳-۴- ضمان نماء و منافع در حقوق مدنی ایران ۷۸
فصل چهارم: دیدگاه های فقهی
۴-دیدگاه های فقهی ۸۳
۴-۱- بررسی دیدگاه های فقهی در مورد ضمان معاوضی مبیع ۸۳
۴-۲- تلف مبیع قبل از قبض ۸۵
۴-۲-۱- ادله حکم تلف مبیع قبل از قبض ۸۶
۴-۲-۲- جریان قاعده در سایر معاوضات ۸۸
۴-۲-۳- اسقاط ضمان معاوضی ۹۱
۴-۲-۴- ضمان درک ۹۳
۴-۲-۵- مسئولیت ۹۴
۴-۲-۶- بررسی وضعیت نماءات و تلف آن ۹۶
۴-۲-۷-آثار تلف مبیع قبل از تسلیم ۹۷
نتیجه گیری ۹۹
پیشنهادات ۱۰۳
منابع ۱۰۴
چکیده:
بررسی فقهی و حقوقی نماء و منافع در بیع از نظر فقه اسلامی و حقوق مدنی ایران
به وسیله:
صدرالله آزاد
هدف از این پژوهش بررسی فقهی و حقوقی نماء و منافع در بیع از نظر فقه اسلامی و حقوق مدنی ایران می باشد ، نماء به مالی گویند که به تدریج از اعیان اموال به دست می آید، بی آنکه از عین مال به گونه ای محسوس بکاهد، خواه این ثمره مثل میوه ی درختان، عین مادی باشد یا وصفی که عین مال از آن جهت قابل انتفاع است. این عین ، تازمانی که وابسته به پایه ی اصلی است وبر آن پرورده می شود،به طوری که هر کس در این زمان خرید و فروشی دارد و نماء و ثمره را در بیع متعلق به مشتری می دانند و لازمه این نظریه تحقق مالکیت مشتری است، در مبیع تلف شده بدون تصور مالکیت مبیع نمی توان قایل به مالکیت نماء و ثمره حاصله برای مشتری گردید. برخی ، غاصب را ضامن منافع مال مغصوب نمی دانند اعم از اینکه این منافع متصل یا منفصل باشد.برخی دیگر، غاصب را ضامن منافع منفصل می دانند نه متصل که در بین فقها در این مورد اختلاف نظر وجود دارد. این پژوهش کاوشی در تبیین مفهوم «بیع» و «نماء و منافع» در فقه اسلامی و حقوق مدنی ایران می باشد .
پژوهش حاضر یک تحقیق نظری است که به صورت کتابخانه ای از منابع کتابخانه،کتابخانه های دیجیتال، نمایه نشریات ،مقالات مربوط و فضای مجازی و به جمع آوری شده و کلیه مطالب و اطلاعات با بهره گرفتن از فیش برداری کتاب ها و نشریات تخصصی ،نمایه نشریات و مقالات گردآوری شده است.هدف مورد مطالعه در این پژوهش بررسی احکام نماء و منافع آن در فقه اسلامی و حقوق ایران پرداخته شده و در فصل اول کلیاتی از نماء و اصطلاحات فقهی نماء به طور مختصر توضیح داده شده است و در فصل دوم به معرفی ضمان نماء ومنافع از نظر فقه اسلامی و در فصل سوم به نماء ومنافع ومسولیت متعاملین ودر فصل چهارم به بررسی دیدگاه های فقهی و حقوقی نماء و منافع در فقه و حقوق مدنی ایران پرداخته شده است .
کلمات کلیدی : نماء، خرید و فروش ،ثمره ، بیع.
فصل اول:
کلیات
۱- کلیات پژوهش
۱-۱- مقدمه
احل الله بیع و حرم الربا «سوره ی بقره آیه ۲۷۵» خداوند در اهمیت بیع و حلال بودن آن تأکید می کند و می گوید اموالتان را در میان خود از راه حرام و نامشروع نخورید و اگر بیع نامشروع بود معصومین آن را تأیید نمی کردند (انصاری ۱۴۲۷ ق جلد ۷ ص ۱۵۲).
در این مقدمه ابتدا به مفهوم نما و منافع و واژه های مترادف با آن می پردازیم که دکتر کاتوزیان نماء و منافع را اینگونه تعریف می کند : نماء در لغت به معنای زیادتی ، افزایش و رشد و نمو است و در اصطلاح به مالی می گویند که به تدریج از عین مال و حاصل از آن به دست می آید بی آنکه از عین مال به گونه ای محسوس بکاهد ( کاتوزیان ، بی تا، ج ۳۰، ص ۲۱۷).در این فصل به انواع نماء اشاره می شود. نماء بر دو قسم است یکی نماء منفصل و دیگری نماء متصل.هر گاه در زمان خیار زیادتی و افزایشی در مبیع حاصل شود اگر پیوسته به مبیع باشد و جدا نشود نماء متصل گویند مثل آنکه مبیع حیوان باشد و چاق و فربه شود این نماء تابع حیوان است و اگر آن زیادت در مبیع جدا شود مانند شیر و اولاد حیوان ، اینها نماء منفصل است و متعلق به خریدار خواهد بود (فیض کاشانی ، ۱۳۶۹، ص ۳۷۹). اما واژه های منافع ، نماء ، ثمره و منفعت با هم در مواردی تفاوت دارند که ماده ی ۳۲ قانون مدنی برای بیان تمام فوایدی که از مال بدست می آید کلمه ثمرات استعمال شده است و ماده ی ۳۴ مقرر داشته که نتاج حیوانات در ملکیت ، تابع مادر است و هر کس مالک مادر شد مالک نتاج آن هم خواهد شد. در فصل دوم به بررسی فقهی و حقوقی نماء از نظر فقهای اسلامی می پردازیم .
در مورد نماء و منافع حاصل از مبیع نظر مشهور فقها این است که نماء حاصل از مبیع در دست فروشنده امانت است و تلف آن برعهده خریدار یعنی کسی که مالک آن می شود و در صورت تلف مبیع قبل از قبض آیا نماء تابع ملک است یا تابع ضمان؟ اگر تابع ملک باشد نمائات مال مشتری است طبق قاعده المبیع یملک بالعقد و اگر تابع ضمان باشد نمائات و منافع مال بایع است مطابق قاعده الخراج بالضمان.
فقهای امامیه استیلای بر نماء و منافع را به طور کلی مانند سلطه بر اعیان می دانند و اعتقاد دارند که غصب در این زمینه تحقق می یابد و غاصب ضامن نماء و منافع مستوفات و غیر مستوفات می باشد که در این زمینه ادله های از جمله قواعد لاضرر و اتلاف و قاعده علی الید وجود دارد.
فقهای اهل سنت در مورد ضمان نماء و منافع اختلاف نظر دارند گروهی قائل به عدم ضمان منافع هستند و معتقدند که منافع منفصل در دست غاصب به عنوان امانت است در صورتی که با تعدی و تفریط تلف شود ضامن است اما در مورد نماء متصل چه این نماء مستوفات باشد و چه غیر مستوفات ، قائل به عدم ضمان شده اند.مطابق ماده ۳۲۰ قانون مدنی غاصب علاوه بر اینکه ضامن عین مال مغصوب است ، ضامن منافع آن نیز در مدت غصب خواهد بود و نماء حاصل از مبیع پس از عقد متعلق به خریدار است و فروشنده باید آن را تسلیم کند.
طبق ماده ۳۸۸ قانون مدنی بیع منفسخ نیست ولی مشتری می تواند معامله را فسخ کند و اگر بیع در دست بایع تلف شود و یا به فرض اینکه خریدار بین فسخ معامله و گرفتن ثمن آن التزام به بیع و مطالبه ی مثل ، یا قیمت مبیع مخیر است.در مورد مسئولیت طرفین نسبت به ثمن و نماء مبیع نظر به اینکه قانون مدنی در خصوص احکام منافع مبیع و یا ثمن بعد از اعلام فسخ بیع به سکوت رفتار کرده لذا اغلب مولفین و نویسندگان حقوقی در تعیین حکم منافع و نمائات از مواد قانون مدنی در زمینه اقاله استفاده می نمایند و مطابق ماده ی ۲۸۷ نمائات و منافع منفصله که از زمان عقد تا زمان اقاله در مورد معامله حادث می شود مال کسی است که به واسطه ی عقد مالک شده است ولی نمائات متصله مال کسی است که در نتیجه اقاله مالک می شود ولی در مورد تغییرات قیمت مبیع و مسئولیت خریدار نسبت به آن چنانچه تصرف مشتری باعث افزایش قیمت مبیع شده باشدو سپس عقد فسخ گردد شخص انتقال گیرنده بعد از عقد مستحق زیادتی ناشی از عمل خود می باشد و او به نسبت افزایش قیمت ناشی از فعل خود شریک است.
۱- ۲- بیان مساله تحقیق
یکی از ضروریات بشر در جامعه امروزی بیع می باشد در این زمان هر کس به نوعی خرید وفروش دارد.شخصی که اول صبح تا شب کارش خرید وسایل و ملزومات زندگی می باشد.یا بازاری ها که جنس می خرند و می فروشند.اگر خرید وفروش نباشد جامعه مختل می شود.چون انسانی نیست که به انسان دیگر محتاج نباشد؛و این رفع احتیاج ا زطریق ارتباط با همدیگر و داد و ستد حاصل می شود.ادله متعددی بر مشروعیت بیع دلالت دارند.که چند نمونه از ادله ذکر می شوند. در آیه «احل الله البیع و حرم الربا»؛خداوند بیع را حلال و رباء را حرام کرده است.( بقره/ ۲۷۵) .
همچنین در آیه (لا تاکلو اموالکم بینکم بالباطل الا تکون تجاره عن تراض) اموالتان را در میان خود از راه حرام و نامشروع نخورید.مگر اینکه تجارتی از روی رضایت طرفین انجام گرفته باشد.خرید وفروش خود معصومین (ع)و بیع هائی که د رحضور انان انجام می شده،یا خود معصومین افرادی را وکیل می کردند که برای آنها چیزی بخرند یا بفروشند.اگر بیع نامشروع بود.معصومین(ع)آن را تائید نمی کردند(انصاری،۱۴۲۷ق ،ج۷،ص ۱۵۲،)
مشهور فقها نماء و ثمره متصوره را متعلق به مشتری دانسته اند و لازمه این نظریه تحقیق مالکیت مشتری است در مبیع تلف شده زیرا بدون تصور مالکیت مبیع نمی توان قائل به مالکیت نماء و ثمره حاصله برای مشتری گردید بعضی از علماء خواسته اند بین جهات مذبور جمع نمایند و اشعار داشته اند که یا مالکیت مشتری در مبیع د رموقع حصول نماء و ورود تلف به مبیع می شویم و تلف را و عهده بایع قرار می دهیم و حق آنست که اکثر فقها در باب فسخ عقد و خیار گفته اند فسخ را حل العقد حین فسخ می دانند و در نتیجه نماء حاصله تعلق به مشتری دارد و اگر بخواهیم قاعده کل مبیع تلف قبل قبضه)را از حیث ملاک و منشاءنیز شامل معاملات خیاری و تلف زمان خیار تصور کنیم باید مالکیت بایع را قبل از تلف مبیع نسبت به مبیع تصور نماییم و تلف را د رملک بایع قائل گردیم.(حر عاملی،۱۴۱۴ق . شیخ طوسی،۱۳۸۷؛محقق حلی،۱۴۰۸؛نجفی،۱۳۷۸ق).
مدل ارزش ایده آل کیفیت خدمات
این مدل در بردارنده تعاریف واجزای متنوع و مهم خدمات که قبلاً مورد مطالعه قرار گرفته می باشد در واقع این مدل یک دیدگاه یادگیری جدید را ارائه می دهد طوری که چگونگی یک ای دآهل می تواند شکل یافته باشدو چگونه آن می تواند بصورت ذهنی استمرار یابد، مدل حاضر توجه خیلی زیادی به اهمیت تجارب ناراحت کننده منفی بعنوان یک عامل مؤثر در رضایت یا ارضاءبرون داد یا مشتری دار.د از جمله ایراداتی که به این مدل وارد است این است که این مدل تنها برای ادنازه ها و مقیاسهای سمبلیک محدود شده و موقعیت های خدماتی کوچک تست شده است.
۷
مدلNGوEP
مدل حاضر در برگیرنده مباحث ذهنی متقاعد کننده و تعاریف عملیاتی از انتظارات است. در مجموع می توانگفت اعتبار ساختارهای مدل EPبهتر و بالاتر از دو مدلNQو سرکوال است. از جمله مزیت این مدل درتأثیر گذاری آن بر کاربرد تکنولوژی اطلاعات در کیفیت خدمات می باشد از جمله ایراداتی که به این مدل وارد است دو مورد زیر می باشد : ۱٫مدل حاضر روشی برای اندازه گیری و توصیف کیفیت خدمات ارائه نمی دهد. ۲٫این مدل در مقابل کاربرد سطوح تکنولوژی اطلاعات در موقعیت های خدماتی خاص پاسخی ندارد
۸
مدلIT
مدل حاضر توصیف می کند که چگونه می توانITرا جهت بهبود خدمات مشتری در امتداد حیطه های کلیدی کیفیت خدمات که شامل: قابل اطمینان بودن، مسئولیت پذیری، توانایی، همیاری، همدلی، تعامل، امنیت و درک کردن مشتری می باشد، بکار بست. مدل فوق می تواند به سازمان جهت فهمیدن نتایج کامل کار بست نظام های اطلاعاتی جهت بهبود بخشیدن به کیفیت ارائه خدمات کمک نماید در واقع به مدیران در باب درک کاربرد معمولی تکنولوژیست ها در صنعت و تشخیص های مناسب خود اجازه داده می شو.د از جمله ایراداتی که به این مدل وارد است می توان به موارد زیر اشاره نمو:د ۱٫نیازمند عمومیت یافتن جهت خدمات متفاوت می باشد. ۲٫عمل اثر گذاری بر روی متغیر های دموگرافیک و قیمت ها و محیط فیزیکی و … در نظر گرفته نشده است. ۳در این مدل نحوه عملیاتی شدن کیفیت خدمات کشف شده مشخص نیست.
۹
مدل نگرش واثرگذاری کلی
اساس این مدل کمک کردن جهت شکل گیری ارزشیابی از کیفیت خدمات بر پایه تکنولوژی و عمل خدماتی می باشد. .مدل اثر گذاری کلی حمایت شده است ولی نمی تواند به قدرت توصیفی در این مدل بر طبق مدل نگرشی اضافه شود. از جمله ایراداتی که به این مدل وارد شده است این است ک : ه مدل حاضر در فراهم آوردن حیطه های عمومی جهت ۳ سطح کلی از ازرشیابی بنحوی ناتوان است
۱۰
مدل کیفیت ورضایت درک شده
در واقع این مدل بیانگر این است که کیفیت خدمات و رضایت یک موضوع مشخص و واضح هستند . درصورتی که نفوذ ر ضایت یک کلید مشخص در کیفیت و رضایت مشتری در ملاقات با مشتری بصورت مطلوب است. افزایش انتظارات تأثیر منفی بر رضایت مشتری و انتظار از عملکرد وی داشته است در واقع تأثیرمنفی آن بر رضایت از طریق قطع نمودن نفوذ رضایت بخش است. از جمله ایراداتی که به این مدل وارد شده است می توان به موارد زیر اشاره نمود : ۱٫مدل حاضر تنها در بر دارنده یک ساختار ارزش است، ارزش I.Eبرای پول . ۲٫بهر حال شماری از آیتم ها در این مدل بصورت ساختار درصدی مورد مطالعه قرارگرفته اند
۱۱
مدل ویژگیPCP
مدل حاضر یک نماد از تأثیرگذاری و عملکرد عمو می جهت کمک کردن به کیفیت خدمات برای هر بخش ازخدمات فراهم می کند، بالاترین قسمت جهت بهبود بخشیدن به کیفیت خدمات به فراوانی مواجهه شدن باحیطه های این سه سطح از ویژگی ها طوری که بخش انفرادی به منابع مشتری بستگی دارد. از جمله ایراداتی که به این مدل وارد شده است این است که این مدل نیازمند آن است که برای موقعیت های خدماتی متفاوتی عمومیت یافته باشد.
۱۲
مدل کیفیت خدمات ارزش های فراهم شده
درمدل حاضر کیفیت خدمات فنی دارای نقش مهم جهت فراهم کردن کیفیت و درک ارزش هامی باشد بنابراین نفوذ کردن در تمایل مشتری جهت خریدن کالا در این حیطه قرار می گیرد . همچنین کیفیت خدمات عملکردی دارای یک نفوذ هدایتگر در تمایل برای خرید کردن از طریق فراهم نمودن کیفیت و درک ارزش می باشد بهر حال آن دارای یک نفوذ بر تمایل جهت خریدکردن است که به فراهم کردن بر آوردها بستگی دار دازجمله ایراداتی که به این مدل وارد شده است می توان به موارد زیر اشاره نمود: ۱٫رضایت مشتری در این مدل بصورت مشخص بیان نمی شود. ۲٫در این مدل مقیاس هدف رفتاری دارند تا اینکه رفتار واقعی داشته باشند
۱۳
ارزش رضایت مشتری
این مدل می تواند به عنوان روشی جهت فهمیدن جریان تصمیم گیری مشتری به عنوان ارزشیابی عملکردسازمان بکار گرفته شود . از جمله ایراداتی که به این مدل وارد شده است می توان به موارد زیر اشاره نمود: ۱٫نیازمند آن است که برای انواع محیط های درونی عمومیت یافته باشد . ۲٫تأثیرات چالش ها در محیطبیرونی در این مدل در نظر گرفته نمی شود.
۱۴
مدلAmtecedentsandmediatOr
این مدل یک راهنما و یک هدف برای تأثیرات جهت گیری شده شرکت فراهم می نماید . فاکتورهای مختلفارزشیابی مصرف کننده به خدمات مربوط است، اما همچنین یک شکل مجزای کلی . ارزشیابی از کیفیتخدمات در مدل حاضر می تواند فراهم نماید فهم کامل از کیفیت خدمات و اینکه این ارزشیابی چگونه شکل گرفته است در واقع در این مدل رضایت مشتری پیش بینی کننده خوبی جهت اهداف رفتاری است. از جمله ایراداتی که به این مدل وارد شده است عبارتند از: ۱٫نمی تواند مقیاسی را جهت اندازه گیری کیفیت خدمات فراهم ک د ن. ۲٫مدل حاضر برخلاف مقیاسهای عملکردی بانک های دیگر است. ۳٫بیشتر اعمال موجود در مدل به صورت تجربی انجام نمی گیرد.. ۴٫مدل حاضر فقط اساسی است جهت تجربه یک وب سایت. ۵ نیازمند آن است که بوسیله تجارب دیگر ارزش گذاری شو.د
۱۵
مدل کیفیت خدمات درونی
در واقع یک نقش تعدیل کننده قوی یافت شده تأیید می کند که آن چه مهم جهت اندازه گیری رضایت مشتری بصورت مجزا از کیفیت ارائه خدمت است، هنگامی که جهت شناخت و تشخیص ارزش یابی مصرف کننده از خدمات تلاش می شود. از جمله ایراداتی که به این مدل وارد شده است این است که: شماری ازآیتم هایی که جهت اندازه گیری احساس خود کنترلی و آرامش هنگام استفاده ازitبعنوان اساس خدمات انتخاب شده اند نمی توانند یک مقیاس اندازه گیری واحد را جهت کیفیت خدماتی کهit اساس آن است را ارائه کنند
شکل ۳۱-۲ مقاومت فشاری و مدول الاستیسیته نمونههای ماسه تزریق شده برحسب فاصله از محل اعمال تزریق، (a) ۷ روزه، (b) ۲۸ روزه، © ۹۰ روزه [۳۳]
با توجه به آزمایشها نتایج حاکی از آن است که به تاخیر انداختن گیرش نمونه ها تاثیر منفی روی مقاومت ۷ روزه نمونههای تزریق شده دارد با وجود این مقاومت ۲۸ روزه و ۹۰ روزه نمونه ها قابل ملاحظه است. استفاده از اکریلیک رزین خواص تزریق را بهبود میبخشد اما اثر آن بستگی مستقیم با ساختار متراکم خاک-سیمان دارد. همین تمایل برای متیل متا اکریلات هم مشاهده شد ولی نه به این شدت.
در کل میتوان اینطور نتیجه گرفت که ترکیب مقداری مواد با سیمان برای اهداف تزریقی، با نسبت مناسب آب به سیمان، به میزان قابل توجهی به بهبود خواص تزریق کمک می کند[۳۳،۳۴].
۳-۲-۵-۲- تحقیقات انجام شده توسط آناگناستوپلوس[۲۵] و همکاران
آناگناستوپلوس و همکاران در سال ۲۰۱۱، به بررسی خصوصیات فیزیکی و مکانیکی خاک ماسهای با دوغاب پلیمری پرداختند. خاک ماسهای استفاده شده در تحقیق آنها دارای خصوصیات ذیل بود.
Cu=2/5, d=16 KN/m3, sat=20/2 KN/m3, n=0/42
دوغاب پلیمری آنها شامل رزین اپوکسی با نام تجاری Resicolor 440، که ماده پلیمری محلول در آب است به همراه یک ماده سخت کننده استفاده شد. آنها با درصدهای مختلف رزین اپوکسی نسبت به آب(ER/W)[26]، نمونهها را آماده سازی کردند و سپس تحت آزمایش سه محوری قرار دادند. نتایج آزمایشهای آنها به قرار زیر است.
شکل۳۲-۲ نمودار تنش-کرنش مربوط به نمونه های تقویت شده با دوغاب پلیمری در زمانهای عمل آوری ۳ روزه، ۷ روزه و ۲۸ روزه نشان میدهد.
شکل ۳۲-۲ نمودار تنش کرنش نمونههای خاک ماسهای اصلاح شده با دوغاب پلیمری، زمان عمل آوری (a) ۳ روز، (b) ۷ روز، © ۲۸ روز [۳۵]
شکل ۳۳-۲ نمودارهای مقاومت فشاری، استحکام کششی و مدول الاستیسیته را در زمانهای مختلف نشان میدهد.
شکل ۳۳-۲ (a) نمودار مقاومت فشاری، (b) نمودار استحکام کششی، ©
نمودار مدول الاستیسیته[۳۵]
نتایج آزمایشها نشان دهنده تاثیر قابل ملاحظه رزین اپوکسی محلول در آب، بر روی مشخصات فیزیکی و مکانیکی ماسه دارد. افزایش مقاومت فشاری، استحکام کششی و مدول الاستیسیته به طور مستقیم بستگی به میزان نسبت رزین به آب دارد. در حالت کلی میتوان اینگونه نتیجه گرفت که میتوان از دوغاب پلیمری به منظور بهبود خواص مکانیکی خاک زیر فونداسیون به عنوان راه حلی مناسب استفاده کرد[۳۵].
۲-۵-۳- جمع بندی و نتیجه گیری از تحقیقات گذشته
با توجه به مطالب عنوان شده در قسمت های قبل میتوان نتایج حاصل از تحقیقات گذشته را به شرح زیر خلاصه نمود.
استفاده از مواد ضایعاتی به عنوان ماده افزودنی به خاک، هم در بهبود خواص مکانیکی و ژئوتکنیکی خاک موثر است و هم از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و همچنین از نظر زیست محیطی مورد توجه بوده و راه حل مناسبی برای استفاده مجدد از مواد تجزیه ناپذیر میباشد.
الیاف طبیعی در اختلاط با خاک ماسه ای تاثیر مثبتی برروی خواص خاک دارد. از مزایای این الیاف میتوان به هزینه کمتر، فراوانی منابع و زیست تجزیه پذیر بودن آنها اشاره نمود.
استفاده از الیاف مصنوعی پیوند بین ذرات خاک را بالا برده، که در نتیجه مقاومت و شکل پذیری خاک را بهبود میبخشد.
استفاده از چسبها و رزینهای پلیمری در مقایسه با سایر مواد، بیشترین تاثیر را در بهبود خواص مکانیکی و ژئوتکنیکی خاکهای ماسه ای دارا میباشد و مقاومت خاک را به میزان بسیار قابل توجهی افزایش میدهد.
با توجه به تحقیقات گذشته، به نظر میرسد که استفاده از چسبهای پلیمری راه حل بسیار مناسبی برای اصلاح خاکهای ماسه ای باشد. پلی وینیل الکل از جمله پلیمرهایی است که به میزان زیاد در دسترس است. تاکنون از این پلیمر به صورت الیاف، به عنوان مسلح کننده خاک، بارها توسط محققین مورد استفاده قرار گرفته است[۳۶،۳۷]. این پلیمر با از دست دادن رطوبت سخت می شود و ذرات خاک را به هم چسبانده و مقاومت خاک را در برابر نیروهای فرسایشی و گسیختگی افزایش میدهد. ترکیب این پلیمر با الیاف تایر که مادهای ضایعاتی میباشد باعث شکل پذیری بیشتر و افزایش باربری خاک می شود همچنین از لحاظ اقتصادی نیز مقرون به صرفه تر است. اساس آزمایشهای مورد استفاده در این تحقیق بر مبنای استفاده از پلیمر پلی وینیل الکل و الیاف تایر در بهبود خواص ماسه بادی میباشد.
فصل سوم
روش تحقیق
۱-۳- مقدمه
برای انجام یک تحقیق آزمایشگاهی لوازم و ابزار مورد نیاز برای انجام آزمایش باید به گونه ای باشد تا مدل ایجاد شده در آزمایشگاه بتواند تطابق خوبی با مدل واقعی داشته باشد. در این فصل به طور مشروح به مشخصات و نحوه ساخت نمونهها و مصالح مورد استفاده میپردازیم و در ادامه روند انجام آزمایشها شرح داده خواهد شد.
۲-۳- مصالح مورد استفاده
سه مصالح عمده استفاده شده در این تحقیق ماسه بادی، پلیمر و الیاف میباشند که خصوصیات و توضیحات کاملتر این مصالح در زیر آمده است.
۱-۲-۳- خاک مورد استفاده
خاک مورد استفاده در این تحقیق ماسه بادی با دانه بندی یکنواخت است. مشخصات و پارامترهای ژئوتکنیکی ماسه مورد استفاده مطابق با استانداردهای ASTM در آزمایشگاه تعیین و طبق جدول ۱-۳ خلاصه میشوند.
جدول ۱-۳ پارامترهای ژئوتکنیکی ماسه مورد استفاده
φ | C[kg/cm2] | d(max)[gr/cm3] | optω | CBR | Gs |
۴۴ | ۰/۰۱۶ | ۱/۸۱ | ۵% | ۲۴/۲۹ | ۲/۶۳ |
کم
۱۴
۵٫۴
۵٫۴
۲۲٫۶
متوسط
۲۵
۹٫۶
۹٫۶
۳۲٫۲
زیاد
۴۱
۱۵٫۷
۱۵٫۷
۴۷٫۹
خیلی زیاد
۱۳۶
۵۲٫۱
۵۲٫۱
۱۰۰٫۰
کل
۲۶۱
۱۰۰٫۰
۱۰۰٫۰
شکل (۴-۳۹): توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب اینکه حجاب عفت نمیآورد ولی عفت حجاب میآورد، اندیشه اصلاح شود ظاهر اصلاح میشود
با توجه به جدول و شکل فوق که توزیع فراوانی پاسخگویان را بر حسب اینکه حجاب عفت نمیآورد ولی عفت حجاب میآورد، اندیشه اصلاح شود ظاهر اصلاح میشود، نشان میدهد. بیشترین فراوانی با ۱/۵۲ درصد مربوط به پاسخگویانی است که گزینه خیلی زیاد را برای این شبهه انتخاب کردند که حجاب عفت نمیآورد ولی عفت حجاب میآورد، اندیشه اصلاح شود ظاهر اصلاح میشود و کمترین فراوانی با ۴/۵ درصد مربوط به پاسخگویانی است که گزینه کم را برای این گویه در نظر گرفتند.
فصل پنجم
نتیجه گیری
نتایج این پژوهش دردو حوزه اصلی تفکیک شده اند؛ عوامل مؤثر بر امر به معروف و نهی از منکر در حوزه حجاب و چالش های امر به معروف و نهی از منکر در این حوزه. چالش ها نیز به دو دسته تقسیم می شوند: دسته اول آسیب های این حوزه می شود و دسته دوم شامل شبهاتی است که جهت امر به حجاب و نهی از کم حجابی ابتداً باید آن ها را از مسیر راه کنار زد. در این بخش نتایج سنجش متغیر های مستقل بر امر به معروف و نهی از منکر در حوزه حجاب بیان شده اند، علاوه براین نتایج نظرسنجی پاسخگویان در بخش بررسی آسیب ها و شبهات بیان شده اند تا در امر و نهی در این حوزه مورد توجه قرار گیرند.
۵-۱- عوامل اثر بخش
در اولین سوال این پژوهش به دنبال زمینه های اثربخشی امر به معروف و نهی از منکر ۱۰ عامل به عنوان عوامل مؤثر بر امر و نهی در حوزه حجاب مطرح شده اند که با توجه به بررسی آن ها ۶ عامل دارای رابطه معنا داری با امر و نهی در حوزه حجاب شناسایی شده اند.
جدول(۵-۱): نتایج عوامل مؤثر بر امر و نهی در حوزه حجاب
ردیف
متغیر مستقل
نتیجه
در آمریکا و اروپا تولید پراکنده به یک راه حل ممکن فنی و مدلی برای مصرف کنندگان وتولیدکنندگان تبدیل شده و اعتبار و اطمینان تهیه برق را بسیار بهبود بخشیده است. در اکثر کشورها، DGحدود۱۰ درصد ظرفیت نصب شده تولید را تشکیل میدهد اما در کشورهایی نظیر هلند و دانمارک این روش بیش از ۳۰ تا ۴۰ درصد ظرفیت نصب شده را شامل میشود. در برخی کشورها نیز مانند استرالیا پیشبینی میگردد تا سال ۲۰۱۵ حدود ۷۰ درصد برق این کشور بر اساس انرژی تولیدی توسط این سیستم نوین باشد.
در کشورهای در حال توسعه جمعیت قابل ملاحظهای به انرژی الکتریکی دسترسی ندارند. بهرهگیری از تولیدات پراکنده امکانی را برای افزایش سریع کیفیت زندگی این افراد فراهم میسازد. در کشورهای در حال توسعه و یا روستاها هزینه افزایش توسعه خطوط انتقال و توزیع با توجه به پراکندگی بار بسیار زیاد است. یکی از نمونه های بارز بهرهگیری از تولیدات پراکنده در کشورهای در حال توسعه آفریقای جنوبی میباشد. تقریباً ۲۰ درصد جمعیت روستایی آفریقای جنوبی امیدی به دسترسی به شبکه برق تا۲۰ سال آینده ندارند، دولت آفریقای جنوبی اهمیت تولید پراکنده را دریافت و طرح برق رسانی به۲۰۰۰ کلینیک و ۱۶۸۰۰ مدرسه با بهرهگیری از تکنولوژی های تولید پراکنده را تصویب نمود. در کشورهای دیگر نیز طرحهای مشابه توسط ارگان های دولتی و غیر دولتی در حال پیگیری است. دولت هند طرح برق رسانی به ۱۰۰۰۰۰روستا را با بهره گیری ازتولیدات پراکنده مد نظر قرار داد (سلطانی ۱۳۶۸، ۱۳۴؛El-Khattam and Salama 2004, 119-128 Bollen and Sannino 2005, 519-520; Marmolejo et al 2004, 807-814 ).
IEEEتولید برق توسط وسایلی که به اندازه کافی از نیروگاه های مرکزی کوچکتر بوده و قابل نصب در محل مصرف هستند را به عنوان تولید پراکنده معرفی کرده است. همچنین تعاریفی که کشورهای مختلف برای تولید پراکنده ارائه کرده اند بر اساس مقالات IEEE در جدول ۲-۱ بیان شده است:
جدول ۲-۱- تعاریف منابع تولید پراکنده در کشورهای مختلف جهان
کشور | تعاریف |
استرالیا | تولیدی است که به شبکهی توزیع وصل میشود (تا ۱۳۲KV) و قادر است مستقیما بار را تغذیه کند |
فرانسه | تولیدی است، متصل شده به شبکه توزیع با قابلیت تغذیه مستقیم بارهای خریدار |
دانمارک | تولیدی که مراکز دیسپج بار منطقه ای را تحت تاثیر قرار ندهد |
فنلاند | تولیدی است که به ولتاژهای ۴/۰ و۲۰KV وصل میشود |
ایتالیا | تولیدی است که به شبکه های بالای ۴/۰ تا ۱۵۰ KV وصل میشود |
پرتغال | منابع انرژی تجدیدپذیر و تولید همزمان که به هر سطح ولتاژی متصل میشوند ودارای توان خروجی کمتر از۱۰ مگاوات میباشند |
انگلیس | تولیدی است که به سیستم توزیع وصل میشود و ممکن است به صورت متمرکز بهره برداری شود |
آلمان | تعریف مشخصی وجود ندارد ولی معمولاً به انرژی خورشید بادی و آبی کوچک گفته میشود که به سطح ولتاژ تا ۲۰کیلوولت متصل میشود |
آمریکا | منابع کوچک تولید کننده توان (از چند کیلو وات تا ۵۰مگاوات) که به شبکه توزیع در طرف شرکت برق یا مصرف کننده متصل میشوند. |
۲-۳- معرفی تکنولوژی های مورد استفاده در ساخت میکروگرید
۲-۳-۱ پیل سوختی
پیل سوختی یک سیستم تبدیل انرژی الکتروشیمیایی است که در آن انرژی شیمیایی مستقیماً به انرژی الکتریکی و گرمایی تبدیل میشود. تاریخچه این پیلها به دو دوره متمایز تقسیم میشود : دوره اول که حدود صد سال طول کشید، از سال ۱۸۳۹ با ساخت اولین پیل سوختی با الکترولیت اسید سولفوریک توسط آقای گرو آغاز گردید. با تلاش دانشمندان بزرگی مانند جکس، هابر، مون و همکاران و شاگردان آنها منجر به درک علمی از پیل سوختی و شناخت تنگناهای این فنآوری تا سال ۱۹۴۰ گردید (دهقانپور ۲۰۱۲، ۲).
دوره دوم از سال ۱۹۴۰ آغاز میشود که بین سالهای ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰ نمونههای تحقیقاتی متعددی از پیلهای سوختی توسط شرکتهای بزرگی مانند جنرال الکتریک با ظرفیت۰۲/۰ وات الی ۱۵ وات ساخته شد. اما هنوز این ظرفیت برای کاربردهای فنی و صنعتی مورد نظر، کافی و قابل قبول نبود. تا اینکه درسال ۱۹۶۵ یک واحد پیل سوختی با ظرفیت یک کیلووات توسط شرکت جنرال الکتریک به منظور استفاده در ماهواره گمینی ۵، ساخته شد و توجه دانشمندان را به خود جلب نمود. این پیل سوختی با ولتاژ ۲۵ ولت و شدت جریان خروجیA ۴۰ آمپر توانست در طول ۷ پرتاب ماهواره گمینی ۵، انرژی برابر با ۵۱۹ کیلووات ساعت طی بیش از ۸۴۰ ساعت پرواز را تامین کند. بدین ترتیب معلوم گردید که پیلهای سوختی میتوانند برای بسیاری از مقاصد هوا - فضا مناسب بوده و انرژی مورد نیاز آنها را به صورت پیوسته و پایدار تامین کنند. این امر موجب گردید تا در سراسر جهان روی توسعه دانش فنی و تکنولوژی ساخت پیلهای سوختی سرمایهگذاریهای بزرگی صورت گیرد. امروزه نیز تحقیقات وسیعی در جهت ارتقاء ظرفیت، کاهش هزینههای ساخت و بهره برداری و توسعه ویژگیهای کاربردی پیلهای سوختی در جریان میباشد. از پیلهای سوختی میتوان برای تامین انرژی الکتریکی مورد نیاز در مناطقی که دور از شبکههای سراسری انتقال و توزیع برق هستند و نیز در ایستگاههای ماهوارهای و مخابراتی وغیره به طور رضایت بخشی استفاده نمود.
در ساختار یک پیل سوختی دو عدد الکترود دارد که یکی مثبت و دیگری منفی می باشد که به طور عام کاتد و آند نامیده میشوند. واکنشهایی که تولید الکتریسیته میکنند در الکترودها اتفاق میافتند. همچنین هر پیل سوختی یک الکترولیت دارد که ذرات دارای بار الکتریکی را از یک الکترود به الکترود دیگر منتقل می کند، هیدروژن به دلیل تمایل واکنش دهندگی بالا، فراوانی و عدم آلایندگی محیط زیست، به عنوان سوخت ایده آل در پیل سوختی به کار میرود، ولی به اکسیژن هم نیاز دارد. بیشتر اکسیژن و هیدروژنی که در تولید الکتریسیته به کار میرود در نهایت با ترکیب شدن با یکدیگر تولید آب میکنند. عملکرد پیل سوختی بسیار شبیه باتریهای ذخیره ساز است، با این تفاوت که واکنش دهندهها و تولیدات در آن ذخیره نمیشوند و به طور مداوم پیل را تغذیه میکنند (Petrie, Willis and Takahashi 2001, 41-49).
انواع مختلفی از پیلهای سوختی وجود دارد که هر یک تا حدودی متفاوت عمل میکنند. ولی به طور عمومی اتمهای هیدروژن در آند وارد پیل سوختی میشوند جایی که یک واکنش شیمییایی آنها را از الکترونهایشان جدا میکند اتم های هیدروژن در این حالت یونیزه هستند و حامل بار الکتریکی مثبت می باشند. الکترونهای دارای بار منفی باعث تولید جریان در سیمها میشوند که، برق خروجی از پیلهای سوختی جریان مستقیم[۹] است. بنابراین برای مصرف کنندههای جریان متناوب از مبدلهای DC به AC استفاده میکنند. شکل ۲-۲ ساختار یک پیل سوختی را نشان می دهد:
شکل ۲-۲- ساختار یک پیل سوختی
انواع سلولهای سوختی بر اساس ماده الکترولیت آن تقسیم بندی میگردند که برخی از آنها عبارتند از: آلکاین[۱۰]، کربنات مذاب[۱۱]، اسید فسفریک[۱۲] ، پروتون تبادل غشایی[۱۳] و اکسید جامع[۱۴].